Finantza Bideragarritasun Plana

Negozio-plan bat prestatzerakoan ezinbestekoa da negozio horren finantza-bideragarritasunaren azterketa egitea. Analisi horren helburua da zehaztea egin beharreko inbertsioa, sortuko diren gastuak eta lortu nahi diren diru-sarrerak, hau da, negozio edo proiektuaren diruzaintzako etorkizuneko fluxuak.

Gainera, analisi horren bidez, finantza-egiturarako aukerarik onena zein den jakin ahal izango da (kapitalaren eta zorraren proportzioa), bai eta proiektua zorpetzeko eta berrordaintzeko zer ahalmen duen ere.

Hori egiteko, hainbat informazio-iturri izan ditzakegu. Gure erreferentzia-merkatuak duen eskari potentziala ezagutzeko aukera emango diguten merkatu-azterketak egin daitezke; gastuen estimazioak egin ahal izango dira beste negozio edo proiektu alderagarri batzuek izan dituzten kostuen analisi baten bidez; edo, are gehiago, proiektua garatuko den sektorean esperientzia badugu, datu historikoak erabil ditzakegu diru-sarreren eta gastuen proiekzioak egiteko.

Jarraian, proiektu baten finantza-bideragarritasuna ezagutzeko kontuan hartu behar ditugun partida nagusiak banan-banan aztertuko ditugu:

1.- Espero diren diru-sarrerak. Enpresaren jarduera nagusitik (negozio-zifraren zenbateko garbia) eta beste jarduera batzuetatik (ustiapeneko beste diru-sarrera batzuk) espero diren diru-sarreren estimazioa egitea.

Balioespena egiteko, baliagarria izan daiteke merkatu-azterketa bat izatea, nolabaiteko fidagarritasunaren estimazioa lortu ahal izateko. Beste proiektu konparagarri batzuek lortutako diru-sarrerak ere erabil daitezke tamainaren, sektorearen eta kokapenaren arabera, edo are gehiago, konpainiaren datu historikoak erabil daitezke

2.- Ustiapen-gastuak. Diru-sarrerekin bezala, proiektuak sortuko dituen gastuen estimazioa egin behar da. Gastu nagusiak honako hauetan taldeka daitezke:

  • Hornidurak . Enpresaren jarduera nagusia egiteko beharrezkoak diren lehengaiak edo bestelako produktuak erostearekin lotutako gastuak dira.
  • Langileen gastuak. Langileak kontratatzearekin zerikusia duten gastuak dira. Nominen zenbatekoaz gain, atal honetan sartu behar dira enpresari dagozkion gizarte-segurantzako kuotak.
  • Beste ustiapen-gastu batzuk . Enpresaren jarduera ekonomikoa garatzeko beharrezkoak diren gainerako gastuak. Gastu horien barruan kataloga ditzakegu:
    • Ikerketa- eta garapen-gastuak . I+G jarduerarekin zerikusia duten beste enpresa batzuei eskatutako zerbitzuen ondorioz sortutakoak.
    • Garraio-gastuak . Enpresaren kargura hirugarrenek egindako garraioak.
    • Enpresak erabiltzen dituen lokalen errentak.
    • Konponketak eta kontserbazioa . Konpainiaren aktiboak konpontzearekin lotutako gastuak.
    • Profesional independenteen zerbitzuak . Auditoria, aholkularitza juridiko edo teknikoa bezalako zerbitzuak lortzeko egiten diren gastuak.
    • Hornidurak. Elektrizitatearenak eta urarenak.
    • Publizitatea. Egindako publizitate-kanpainetako gastuak.

Kontuan izan behar dugu enpresak egiten duen jarduerarekin zerikusia badu proiektuak, gastu horien guztien hurbilketa bat egin daitekeela negozioaren datu historikoak erabiliz.

Gainera, gastu horien etorkizuneko proiekzioak egiteko, urteko hazkunde-tasa bat ezar daiteke gure hazkunde-igurikimenen arabera, edo beste magnitude batzuen gainean ere ezar daitezke (adibidez, diru-sarreren inguruan).

Azkenik, fluxuak proiektatzeko metodologia horiek eraginkorrak izan daitezen, funtsezkoa da proiektuaren etorkizuneko garapena fidagarritasun handiz azaltzeko gai izango diren hipotesiak prestatzea.

3.- Working Capital. Enpresak zirkulatzailean egiten duen inbertsioa da; hau da, bezeroei egiten zaizkien kobrantzen kudeaketa, hornitzaileei egiten zaizkien ordainketak eta enpresak aurkezten dituen izakinen kopurua.

Enpresak bezeroei kobratzeko batez besteko epe altua badu (hau da, bezeroek fakturak ordaintzeko denbora asko behar badute) enpresak baliabide propioekin finantzatu beharko du aldi hori, eta, beraz, eragin negatiboa izango du bere altxortegian.  Kontrakoa gertatzen da hornitzaileei ordaintzeko batez besteko epearekin. Zenbat eta handiagoa izan (hornitzaileei zenbat eta beranduago ordaindu) orduan eta eragin positibo handiagoa izango du enpresaren altxortegian; hau da, hornitzaileei esker finantzatuko du enpresak bere jarduera (finantzaketa espontaneoa esaten zaio horri). Batez besteko kobrantza- eta ordainketa-aldiak proiektatzeko, enpresaren historikoak erabil daitezke, betiere garatu nahi den proiektuan antzeko harremanak badaude bezeroekin eta hornitzaileekin.

Izakinen kasuan, enpresak balantzean zenbat eta izakin-kopurua handiagoa behar bere jarduera garatu ahal izateko, orduan eta inbertsio handiagoa egin beharko da horietan. Behar den izakin-maila kalkulatzeko hurbilketa on bat da aldi bakoitzeko izakinek adierazten duten ehunekoa erabiltzea, aldi bakoitzean enpresak lortu dituen salmentekiko.  

ADIBIDEZ:

(*) PMC kalkulatzeko honako adierazpen hau erabiltzen da: Bezeroak/sarrerak * 365
                                                                (*) PMP kalkulatzeko honako adierazpen hau erabiltzen da: Hornitzaileak/Hornidurak + bestelako ustiapen-gastuak*365

4.- CAPEX. Enpresaren jarduerarekin jarraitzeko edo beharrezkoak diren berrikuntzak egiteko nahitaezkoak diren ibilgetuko inbertsioak dira. Inbertsioak makinerian, lursailetan, ekipamendu informatikoetan...

Era berean, aktibo-mota horretako inbertsio-premiei buruzko estimazio bat egin behar da, enpresaren altxortegi-irteera bat eragingo baitute, proiektuaren bideragarritasun ekonomikoari arazo bat ekar diezaiokeena.

5.-Finantza-egitura. Diru-sarrerak, gastuak eta enpresaren jarduera ekonomikoarekin jarraitzeko beharrezkoak diren inbertsioak zenbatetsi ondoren, proiektua finantzarioki nola egituratuko den kalkulatu behar da.

Horretarako, konpainiaren uneko finantza-egitura zein den jakin behar dugu: Ondare garbia eta enpresak banku-erakundeekin dituen finantza-zorrak (epe luze eta laburrean). Bestalde, beharrezkoa da uneko egitura horrek zer finantza-kostu dakarren jakitea.

Bigarrenik, delako proiektuarekin hasteko behar direnak egin eta gero lortu nahi den egitura berria. Horretarako, lehenik eta behin proiektua gauzatzeko egin behar den ordainketa jakin behar da, eta bigarrenik nola finantzatuko den:

  • Jarriko diren funts propioak
  • Eskuratuko den zorra. Garrantzitsua da zor horren muga-eguna eta kostua.
  • Erakunde publikoek emango duten zenbatekoa.

6.- Zorraren zerbitzuak. Atal honetan kalkulatu behar dugu zein diren zorrarekin lotutako egin beharreko ordainketak. Hau da, jakin beharko ditugu bai printzipalaren amortizazioak bai aldi bakoitzean egingo diren zorraren finantza-kostuak.

Une horretan jakingo dugu proiekturako aukeratutako finantza-egitura egokia den edo, aitzitik, kapitalaren eta zorraren arteko banaketa desberdin bat beharko den; hots, enpresa ez bada gai zorraren zerbitzuaren ordainketei aurre egiteko edo, aitzitik, erosotasun handia badu ordainketa horietan, eta, beraz, zorpetze handiagoa izateko gaitasuna duen.

7.- Mozkinen gaineko zergak. Kontuan hartu beharreko beste partida bat, enpresarentzat ere gastua izan daitekeena, ordaindu beharreko zergak dira. Edozein enpresaren zerga nagusia Sozietateen gaineko zerga da (edo PFEZ, autonomoen kasuan).

Partida hori kalkulatzeko zerga aurreko emaitzaren gaineko Espainiako % 25eko zerga-tasa efektiboa har daiteke kontuan. Gure negozioak edo proiektuak galerak dituenean, zerga horrek babes fiskal bat emango du, ez baitugu inolako ordainketarik egin beharko eta, gainera, mozkin positiboak lortzen diren hurrengo urteetako zerga-ordainketak murrizteko dagokion zenbatekoa metatuko da.

8.- Bideragarritasun ekonomikoaren planaren ikuspegi orokorra.

9.- Aurreikusitako errentagarritasun-neurriak. Lehenago aipatu diren kontzeptu guztiez gain, proiektuaren bideragarritasun ekonomikoari eta finantzarioari buruzko informazio asko eman diezaguketen beste finantza-kontzeptu batzuk ere aipatu behar dira.

  • EBG: Egungo Balio Garbia, proiektuak une honetan eguneratutako mozkinen guztizkoa da, deskontu-tasa jakin bat erabiliz. Horiek kalkulatzeko, proiektuak sortuko dituen fluxu guztiak eguneratu behar dira analistak hautatutako tasarekin. Tasa hori delako proiektuaren arriskuaren araberakoa izango da, eta zenbat eta handiagoa izan arriskua,orduan handiagoa izango da erabili beharreko deskontu-tasa. 

A= Hasierako inbertsioa
Q= Proiektuaren fluxuak
     K= Deskontu-tasa

  • EBT: Errentagarritasuneko barne-tasa, proiektuak eskaintzen duen errentagarritasuna da. Hori kalkulatzeko, kontuan izan behar dugu EBG berdin 0 izatea eragiten duen deskontu-tasa dela.
  • Pay-back: Proiektua gauzatzeko egindako inbertsioaren % 100 berreskuratu arte igaroko den aldia da. Hori kalkulatzeko, hasierako inbertsioari ekitaldi bakoitzean lortutako fluxuak kentzen joan behar dugu, proiektuari ekiteko egindako ordainketa osoa berreskuratu arte igaro den urte-kopurua lortzeko.